Okul, Öğretmen ve İdareyle Yaşanan Uyuşmazlıklarda Veli ve Öğrenci Hakları: Başvuru Yolları, Süreler ve İdari Yargı Davaları

Bir çocuğun okul hayatı, ailesinin hayatının da en önemli bölümlerinden biridir. Sabah servise yetiştirilen çocuk, akşam okul çantasıyla eve dönen öğrenci, karne günü heyecanı, veli toplantısında dinlenen sözler: Hepsi, bir ailenin geleceğe dair umudunun gündelik hâlidir. Bu umudu paylaşan en önemli iki taraf ise öğretmenlerimiz ve okul yöneticilerimizdir.

Önce bunu açıkça söylemek isteriz: Öğretmenlerimize ve okul idarecilerimize saygımız, sevgimiz ve minnettarlığımız tamdır. Kırk kişiye yaklaşan sınıflarda her çocuğun ayrı bir dünyası olduğunu bilerek ders anlatmak, evrak ve mevzuat yükünün altında bir yandan çocukların güvenliğini gözetmek, veli beklentileriyle okulun imkânları arasında denge kurmak kolay bir iş değildir. Bugün okuma yazma bilen, mesleğini seçen, bu ülkeyi ayakta tutan hemen herkesin hayatında adını minnetle andığı bir öğretmen vardır. Okul yönetimleri ise kimi zaman aynı gün içinde bir kazaya, bir kavgaya, bir şikâyete ve bir denetime birlikte yetişmek zorunda kalır.

Bu yazı, o nedenle, okulu ve öğretmeni karşı taraf olarak çizmek için yazılmadı. Tam tersine: Okul da, öğretmen de, öğrenci ve veli de aynı hukuk düzeninin içinde, aynı amaca, çocuğun yararına hizmet eder. Kanun ve yönetmelikler hem öğrencinin ve velinin haklarını hem de okulun ve öğretmenin yetkilerini ve korunmasını birlikte düzenler. Hak arama yolları, bu dengenin bozulduğu nadir durumlar için kanunun öngördüğü güvencelerdir. Bilmek, çoğu zaman davayı gereksiz kılar; çünkü uyuşmazlıkların büyük bölümü, kuralların herkes tarafından doğru bilinmesiyle okulun kendi içinde çözülür.

Aşağıda; kademeli çözüm yollarını, öğrenci disiplin sistemini ilkokul, ortaokul ve lise için ayrı ayrı, devamsızlık ve başarı değerlendirmesini, okul güvenliği ve zorbalığı, öğretmen ve idareciler hakkında başvuru yollarını, idari yargıda açılabilecek davaları ve süreleri, özel okullara ilişkin özellikleri ve karşılaştırmalı hukuktan örnekleri, mevzuat maddeleriyle birlikte ele alıyoruz. Metin, 2 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte olan mevzuata göre hazırlanmıştır; 28 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de (sayı 33323) yayımlanan Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği değişikliğini de içerir.

1. Önce konuşmak: kademeli çözüm yolu

Hukuki başvuruların hemen hepsinde hâkimin, müfettişin ya da kurulun ilk sorusu şudur: “Okulla görüşüldü mü?” Bu sorunun cevabı, hem sonucu hem de çocuğun okuldaki geleceğini etkiler. Kademeli yol şöyledir:

1. Sınıf veya şube rehber öğretmeni ile görüşme. Çoğu sorun burada çözülür. 28 Temmuz 2026 değişikliğiyle okul öncesi ve ilkokul birinci sınıfa başlayan çocuklar için uyum haftası uygulamasına velilerin de dâhil edilmesi, okulun veliyle ilişkiyi baştan kurma yönündeki tercihini gösterir.
2. Rehberlik servisi. Davranış, uyum, akademik güçlük ve akran ilişkileri gibi konularda ilk başvuru adresidir. Disiplin süreçlerinde de öğrencinin kişilik ve sosyal durumuna ilişkin rapor rehberlik servisinden alınır.
3. Müdür yardımcısı ve okul müdürü. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 78’inci maddesine eklenen on birinci fıkraya göre velinin okul idaresi veya öğretmenlerle görüşme talebi, okulun resmî internet sayfasındaki randevu sistemi üzerinden alınan randevuyla gerçekleştirilir. Bu hüküm, hem öğretmenin ders akışını korur hem de görüşmenin düzenli ve kayıtlı yapılmasını sağlar.
4. Okul-aile birliği. Okul aile birliği, ortak sorunların dile getirilmesi için kurumsal bir zemindir. Öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulunda da okul-aile birliğinin seçtiği bir veli üye bulunur.
5. İlçe ve il millî eğitim müdürlükleri. Okul düzeyinde çözülemeyen konularda yazılı başvuru yapılır.
6. CİMER ve MEB iletişim hattı (ALO 147). Bunlar dilekçe hakkının kullanıldığı kanallardır; başvuru yazılı ve kayıtlı yapıldığında idare cevap vermekle yükümlüdür.

Dilekçe hakkı ve bilgi edinme. Anayasa’nın 74’üncü maddesi vatandaşlara yetkili makamlara yazılı başvuru hakkı verir. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun’a göre başvurunun sonucu, başvuru sahibine otuz gün içinde bildirilir. Çocuğunuzla ilgili belgelere (disiplin dosyası, tutanaklar, sınav kâğıdı) ulaşmak için ise 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’ndan yararlanabilirsiniz; kurumlar bilgi edinme başvurularına on beş iş günü içinde cevap vermek zorundadır. Başvurularınızı yazılı yapmak ve bir nüshasına kurumun kayıt numarasını ve tarihini işletmek, ileride sürelerin hesabı açısından büyük önem taşır.

2. Hukuki çerçeve: haklar nereden doğuyor?

Konunun temeli şu metinlerde yer alır:

• Anayasa m. 42: “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.” Eğitim hakkı anayasal bir haktır. Aynı madde, eğitimin devlet gözetiminde yapılacağını da söyler.
• Anayasa m. 125: İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır; idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.
• Anayasa m. 129/5: Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin kusurlarından doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla idare aleyhine açılır. Yani devlet okulunda zarar gören bir çocuğun ailesi, kural olarak öğretmene değil Millî Eğitim Bakanlığı’na karşı dava açar; idare ödediği tazminatı kusuru ölçüsünde ilgili görevliye rücu edebilir.
• 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu: Fırsat ve imkân eşitliği (m. 4) ile eğitimde kişi ayrımı yapılamayacağı (m. 8) ilkelerini içerir.
• 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu: Zorunlu eğitimi, velinin çocuğunu okula göndermekle yükümlü olduğunu düzenler.
• 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu: Özel okullar ve kurslar için ücret, açılış, denetim ve yaptırım kurallarını getirir.
• Millî Eğitim Bakanlığı yönetmelikleri: İlkokul ve ortaokullar için Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği; liseler için Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği. Öğrenci davranışı, ödül, disiplin ve devam-devamsızlık kuralları buralarda düzenlenir.
• Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (4058 sayılı Kanunla onaylanmıştır): Çocuğa ilişkin her işlemde çocuğun yüksek yararının gözetilmesini (m. 3), çocuğun görüşünü ifade etme hakkını (m. 12), çocuğun her türlü şiddet ve kötü muameleye karşı korunmasını (m. 19) ve okul disiplininin çocuğun insan onuruyla bağdaşır biçimde uygulanmasını (m. 28/2) öngörür.
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: Yönetmelikler, öğrencilere ait kişisel verilerin bu Kanun kapsamında işleneceğini ve açık rıza aranmaksızın işlenebilen haller dışında veli veya vasinin açık rızası olmaksızın işlenemeyeceğini hükme bağlar.

Hangi yönetmeliğin uygulanacağı, çocuğun okulunun türüne bağlıdır:

3. Öğrenci disiplin sistemi: kim, hangi yetkiyle, hangi sırayla?

Disiplin, çocuğu cezalandırmak için değil, okul düzenini korumak ve çocuğun davranışını olumlu yönde düzeltmek için vardır. Yönetmelik bunu açıkça yazar: Ortaokullarda yaptırımların amacı, caydırıcı olmak, okul ve toplum düzenini korumak ve öğrencinin olumsuz davranışının farkına vararak onu düzeltmesini sağlamaktır (m. 54/2, 28 Temmuz 2026 değişikliğiyle genişletilmiş hâliyle). Liselerde de ceza takdir edilirken öğrencinin 18 yaşına kadar çocuk olduğu ve çocuğun üstün yararı gözetilir (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m. 168/1).

3.1 İlkokul

Yönetmeliğin yaptırım düzenlemesi ortaokul ve imam-hatip ortaokulu öğrencileri içindir (m. 54); ilkokul öğrencileri için uyarma, kınama ya da okul değiştirme gibi yaptırımlar öngörülmemiştir. İlkokulda ağırlık, öğretmen, rehberlik servisi ve veli iş birliğiyle davranışın birlikte ele alınmasıdır. Bu, kuralın ilkokul çağındaki çocuğa “ceza” değil “rehberlik” ile yaklaşması gerektiği anlamına gelir. Bir ilkokul öğrencisine ceza niteliğinde bir yaptırım uygulandığı düşünülüyorsa, bunun dayanağı okul yönetiminden yazılı olarak istenmelidir.

İlkokulda velinin bilmesi gereken bazı haklar şunlardır:

• Şube değişikliği: İlkokulda şubeler ve öğretmenler e-Okul üzerinden kura ile belirlenir. Şube değişikliği, velinin yazılı talebi ve rehberlik servisinin gerekçeli görüş raporu üzerine, ders yılı içinde bir defaya mahsus olmak üzere okul yönetimince yapılabilir (m. 11).
• Sınıf tekrarı: İlkokullarda sınıf tekrarı yaptırılmaması esastır. Yeterlilik düzeyine ulaşamayan öğrencilerin velilerine mayıs ayında yazılı, e-posta veya SMS ile bilgi verilir; sınıf tekrarı, ancak velinin ders yılı bitimine bir hafta kalıncaya kadar vereceği dilekçeyle yapılabilir ve ilkokul süresince bir defa uygulanır (m. 31/1). Yani karar velinin bilgisi ve talebi dışında alınamaz.
• Kınama ve üzeri bir davranışa maruz kalma: Kınama ve üstü yaptırım gerektiren olumsuz bir davranışa maruz kalan öğrencinin, velisinin yazılı başvurusu ve rehberlik servisinin uygun görüşüyle başka okula nakli yapılabilir (m. 12/14, 17 Ocak 2025 değişikliği).

3.2 Ortaokul ve imam-hatip ortaokulu

Ortaokulda üç yaptırım vardır: uyarma, kınama, okul değiştirme (m. 54/1). Sistem bilinçli olarak kademelidir.

Uyarma bir “süreç”tir. Gelişim dönemleri dikkate alınarak bilinçlendirmeyle düzeltilebilecek davranışlar için (m. 54/3):

1. Önce öğretmen çocukla sözlü olarak görüşür, beklenen olumlu davranışı anlatır ve olumsuz davranışın sürmesi hâlinde uygulanabilecek yaptırımlar konusunda uyarır.
2. Davranış sürerse öğrenciyle öğretmen arasında bir görüşme yapılır ve öğrenci, davranışını değiştireceğine dair öğrenci sözleşmesi imzalar.
3. Yine sürerse öğretmen veliyi okula davet eder. Görüşmeye okul yöneticilerinden biri ve varsa rehberlik öğretmeni katılır; öğrencinin olumsuz davranışları ve uygulanabilecek yaptırımlar veliye bildirilir. Veli toplantıya gelmezse tutanak tutulur.
4. Bu aşamalardan sonra davranış devam ederse öğretmen, yazılı belgelerden oluşan dosyayı bir raporla birlikte öğrenci davranışlarını değerlendirme kuruluna verir.

Kınama, öğrenciye davranışın yaptırım gerektirdiğinin ve tekrarından kaçınması gerektiğinin okul yönetimince yazılı olarak bildirilmesidir (m. 54/4). Yönetmelik; yöneticilere, öğretmenlere veya arkadaşlara kaba ve saygısız davranmak, okulda kavga etmek, sınıfta cep telefonu kullanmak, sınavda kopya çekmek ya da vermek, kılık-kıyafet kurallarına uymakta ısrar etmek gibi davranışları kınama sebebi olarak sayar (m. 55/1-b). 28 Temmuz 2026 değişikliğiyle “bilişim araçlarını okul yönetimince belirlenen usul ve esaslara aykırı şekilde kullanmak” da bu listeye eklenmiştir. Diğer öğrencilerin sosyal veya duygusal gelişimini, akran ilişkilerini olumsuz etkileyecek davranışları alışkanlık hâline getirmek de kınama sebebidir (akran zorbalığının ortaokuldaki karşılığı).

Okul değiştirme, öğrencinin başka bir okulda öğrenimini sürdürmek üzere naklen gönderilmesidir (m. 54/5). Sarkıntılık, hakaret, iftira, tehdit ve taciz; okula yaralayıcı veya öldürücü alet getirmek; arkadaşlara ya da okul personeline şiddet uygulamak; alkol veya bağımlılık yapan madde kullanmak; kişilik haklarını ihlal edecek şekilde dijital ses ya da görüntü kaydı yayımlamak gibi ağır davranışlar bu yaptırımı gerektirir (m. 55/1-c). Aynı yerleşim biriminde nakil gidebileceği başka bir ortaokul yoksa okul değiştirme yerine kınama uygulanır (m. 56/7).

Kim karar verir? Uyarma ve kınama yaptırımını öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulu verir; kurul, müdürün görevlendireceği müdür yardımcısının başkanlığında, öğretmenler kurulunca gizli oyla seçilen üç öğretmen ile okul-aile birliğinin seçtiği bir veliden oluşur (m. 57). Uyarma ve kınama okul müdürünün, okul değiştirme ise ilçe öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulunun onayından sonra uygulanır (m. 56/6). Müdür kurulun kararını uygun bulmazsa kendi görüşünü ekleyerek dosyayı iade eder; kurulun ikinci kez görüşüp verdiği karar okulun nihai kararıdır (m. 60/4). Kurul üyesinden biri şikâyetçi, zarar gören veya yaptırım uygulanacak öğrencinin ikinci dereceye kadar akrabasıysa o üye toplantıya katılamaz (m. 59/2).

Öğrencinin ve velinin güvenceleri:

• Yaptırım takdirinde davranışın niteliği, hangi şartlarda gerçekleştiği, öğrencinin psikolojik durumu, yaşı, derslerdeki ilgisi ve aynı yıl içinde daha önce yaptırım uygulanıp uygulanmadığı dikkate alınır (m. 56/1). Öğrenciye uygun yaptırım ya da bir alt yaptırım takdir edilebilir (m. 56/2).
• Kurul, olumsuz davranışların olumlu hâle getirilmesinde yaptırım yerine çatışma çözme, arabuluculuk ve benzeri yöntemleri kullanmakla görevlidir (m. 58/1-d).
• Öğrencinin ve tanıkların ifadeleri kurul başkanı tarafından, rehberlik öğretmeni (yoksa bir öğretmen) eşliğinde alınır ve tutanak tutulur. Bu hüküm 28 Temmuz 2026 değişikliğiyle getirilmiştir (m. 60/1).
• Veli, kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren beş iş günü içinde okul müdürlüğüne itiraz edebilir (m. 56/11). Okul değiştirme yaptırımına itiraz edilmişse müdür dilekçeyi ve görüşünü beş iş günü içinde ilçe kuruluna gönderir ve itiraz sonuçlanıncaya kadar yaptırım uygulanmaz (m. 56/12). İlçe kurulu itirazı inceleyerek kararı değiştirir ya da reddeder (m. 64/2-c); kurulun karar süresi on beş günü geçemez (m. 64/3).
• Yaptırım uygulanan öğrenci, dönem sonlarında yapılacak toplantıda kurulun kararıyla, yaptırıma neden olan davranışı tekrarlamamış ve olumlu davranışları gözlenmişse yaptırımı ortadan kaldırılabilir ve kayıt e-Okul’dan beş iş günü içinde çıkarılır (m. 62/3).
• Okul değiştirme yaptırımı alan öğrenci, ilgili okul müdürlüğü ve millî eğitim müdürlüğünün olumlu görüşü alınmak şartıyla eğitim öğretim yılı sonunda eski okuluna dönebilir (m. 56/8). Kınama ve okul değiştirme alan öğrenciye o yıl teşekkür ve takdir belgesi verilmez (m. 56/10).

3.3 Lise (ortaöğretim)

Liselerde dört disiplin cezası vardır: kınama, okuldan kısa süreli uzaklaştırma (1-5 gün), okul değiştirme ve örgün eğitim dışına çıkarma (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m. 163-164). Cezalar, davranışın niteliğine göre yönetmelikte tek tek sayılmıştır. Örneğin:

• Kınama: Okul eşyasını kirletmek, kılık-kıyafet kurallarına uymamak, yalan söylemek, kaba ve saygısız davranmak, kopya çekmek, bilişim araçlarını kurallara aykırı kullanmak.
• Kısa süreli uzaklaştırma (1-5 gün): Hakaret ve tehdit, kavga ve fiili şiddet, zararlı madde bulundurmak, okul personelinin veya diğer öğrencilerin izinsiz görüntülerini çekip paylaşmak, ve tekrarlayan davranışlarla başka bir öğrencinin sosyal veya duygusal gelişimini olumsuz etkileyecek şekilde akran zorbalığı yapmak.
• Okul değiştirme: Okula yaralayıcı alet getirmek, hırsızlık, bağımlılık yapan madde kullanmak, sarkıntılık ve iftira, resmî belgede değişiklik, personelin görevini engellemek gibi ağır davranışlar.
• Örgün eğitim dışına çıkarma: Silah veya yaralayıcı aletle yaralama, cinsel istismar, bağımlılık yapan maddelerin ticareti, okul personeline saldırı gibi en ağır fiiller. Bu cezayı alan öğrenci açık öğretim kurumlarına yönlendirilir (m. 164/6).

Usul güvencelerine gelince:

• Önce uyarı usulü. Daha önce disiplin cezası almamış bir öğrenci kınama gerektiren bir davranışı ilk kez işlediyse doğrudan ceza verilmez: yazılı uyarı yapılır, devam ederse veli okula davet edilir ve bu işlemler e-Okul’a işlenmez. Öğrenci ikinci kez aynı türde davranırsa doğrudan disiplin kuruluna gönderilir (m. 157/7).
• Rehberlik raporu. Disiplin olayı öncelikle rehberlik servisine iletilir ve servis, öğrencinin kişilik ve sosyal durumuna ilişkin raporu müdüre verir (m. 192/1).
• Savunma. Kurula sevk edilen öğrencinin savunması kurul tarafından yazılı olarak ve gerektiğinde sözlü olarak alınır; çağrı yazılı yapılır (m. 194). Savunma vermeyen veya gelmeyen öğrencinin durumu tutanakla tespit edilir ve dosyadaki bilgilere göre karar verilir (m. 195).
• Süre. Okul öğrenci ödül ve disiplin kurulu konuyu, kendisine gelişinden itibaren en geç on iş günü içinde karara bağlar; süre yalnızca bir kez uzatılabilir (m. 192/3).
• Ceza takdirinde dikkate alınacaklar. Öğrencinin 18 yaşına kadar çocuk olduğu, çocuğun üstün yararı, gizlilik ilkesi, rehber öğretmen ve velinin görüşleri, aile ve çevre bilgileri, kişisel özellikleri ve psikolojik durumu, davranışın hangi şartlar altında yapıldığı ve öğrenciyi tahrik eden unsurlar, yaş ve cinsiyet, daha önce ceza alıp almadığı (m. 168/1). Bu değerlendirmeyle bir alt ceza verilebilir (m. 168/3). Olayın mahkemeye taşınması disiplin cezasının uygulanmasını engellemez (m. 168/2).
• İyileştirici çalışmalar. Ceza gerektiren davranışta bulunan öğrenciler için rehberlik hizmetleri yürütme komisyonu ve sınıf rehber öğretmeni tarafından hazırlanan plan doğrultusunda iyileştirici, geliştirici veya yönlendirici çalışmalar ile sosyal sorumluluk programı yapılır (m. 168/4).
• Özel eğitim ihtiyacı. Zihinsel engeli ya da otizmi olan öğrencilere yaptırım gerektiren fiil ve davranışları nedeniyle disiplin cezası uygulanmaz; Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Geliştirme Birimi gerekli tedbirleri alır (m. 168/5).
• Geçici uzaklaştırma (tedbir). Müdür, acil bir tedbir olarak öğrenciyi on iş gününü geçmemek üzere geçici uzaklaştırabilir; tedbir kararından sonra en geç üç iş günü içinde disiplin işlemi başlatılır ve kurula sevkten itibaren en geç on iş günü içinde sonuçlandırılır, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (m. 175). Bu süre devamsızlıktan sayılmaz.
• Tebliğ. Bütün cezalar velilere Tebligat Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğe uygun olarak bildirilir ve tebellüğ belgesi dosyada saklanır (m. 169/5).
• İtiraz. Ceza, tebliğini izleyen beş iş günü içinde okul müdürlüğü kanalıyla itiraz edilebilir; itirazı kınama ve kısa süreli uzaklaştırma için ilçe, okul değiştirme için il, örgün eğitim dışına çıkarma için öğrenci üst disiplin kurulu değerlendirir (m. 169/3). Okul değiştirme cezasında, süresi içinde itiraz edilirse itiraz hakkında karar verilinceye kadar ceza uygulanmaz. İtiraz sonucu verilen karar kesindir; kurul düzeyinde yeniden itiraz edilemez (m. 169/4). Okul değiştirme cezası kesinleşen öğrenci, nakil işlemi tamamlanıncaya kadar okula devam ettirilmez, bu süre devamsızlıktan sayılmaz (m. 169/6).
• Cezaların silinmesi. İyi hâli görülen öğrencinin cezası kurul tarafından daha sonraki dönemlerde değerlendirilir; kaldırılan ceza e-Okul dosyasından beş iş günü içinde çıkarılır ve disiplin durumu sorulduğunda “ceza yok” bildirilir (m. 171).

Karar hâlâ doğru bulunmuyorsa idari yargı yolu açıktır. Yönetmeliğin “kesin” ifadesi yalnızca idari itiraz zincirini kapatır; Anayasa’nın 125’inci maddesi uyarınca yargı yoluna başvuru hakkı korunur. Bu konu aşağıda 6’ncı bölümde anlatılmaktadır.

3.4 Özet tablo: ceza, yetkili organ ve itiraz

3.5 Okulda arama ve cep telefonu

Velilerin sıkça sorduğu iki konu vardır. Birincisi arama: Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 158’inci maddesi ile 28 Temmuz 2026 değişikliğinden sonra ortaokul ve ilkokulları da kapsayan 78’inci maddenin dokuzuncu ve onuncu fıkraları, okulun ve öğrencilerin güvenliğine yönelik ihbar, şikâyet veya gerekli görülen hâllerde okul, pansiyon, sıra, masa ve dolapların aranabileceğini düzenler. Arama, öğrencinin kişilik ve onurunu rencide etmeden müdür yardımcıları, kurul üyeleri ve görevlendirilen öğretmenler tarafından yapılır; aramanın gerekçesi, yerleri ve bulunan malzemeler iki nüsha tutanağa bağlanır ve tutanaklar imzalanıp müdürce onaylanır. Yani arama keyfî değil, gerekçeli ve belgeli yapılmak zorundadır. Yönetmelik öğrencinin üstünün aranmasından söz etmez; kişinin üstünün aranması ceza muhakemesi hukukunda ayrıca düzenlenmiş bir koruma tedbiridir (CMK m. 116 ve devamı) ve okul içi tedbirlerle karıştırılmamalıdır.

İkincisi cep telefonu: Yönetmelikler, öğrencilerin eğitim ortamlarına bilişim araçlarıyla girmemesini esas alır; öğretmenler kurulu, derslerarası dinlenme sürelerinde ve özel durumlarda (örneğin süreğen hastalığı nedeniyle uzaktan sağlık takibi gerektiren çocuklar) kullanıma ilişkin usul ve esasları belirler ve bunları öğrenci ve velilere duyurur. Kurallara aykırı kullanım ortaokulda kınama (m. 55/1-b), lisede ise kınama sebebi sayılmaktadır. Okul yönetimi, öğrencilerin eğitim etkinliklerinde çekilen görüntülerinin sosyal medya ve mesajlaşma gruplarında paylaşılamayacağını, ancak veliden ve rehberlik öğretmeni gözetiminde öğrenciden yazılı izin alınmak kaydıyla yayımlanabileceğini de unutmamalıdır (ilköğretim yönetmeliği m. 78/7).

4. Devamsızlık, sınıf geçme ve sınav sonuçları

İlkokul ve ortaokulda devamsızlık. Okula devam zorunludur ve çocukların okula devamını sağlamak velilerin yanında okul yönetimlerinin, millî eğitim müdürlüklerinin, eğitim müfettişlerinin, muhtarların ve mülki amirlerin de görevidir (Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği m. 18/3-a). Okula gelmeyen öğrencinin devamsızlığı tam gün, bir veya daha fazla derse girmeyenin ise yarım gün sayılır. Velinin bilmesi gereken pratik noktalar şunlardır:

• Özürsüz devamsızlığı 5, 10 ve 15 güne ulaşan öğrencilerin durumu veliye posta, bilgi ve iletişim araçları veya SMS ile bildirilir (28 Temmuz 2026 değişikliği, m. 18/3-e).
• Devamsızlık yapılan süreye ilişkin özür belgesi veya yazılı veli beyanı, özür gününü izleyen 3 iş günü içinde okula verilir; zorunlu hâllerde bu süre okul yönetimince 20 iş gününü aşmamak üzere uzatılabilir (m. 18/3-f).
• Öğrencinin geçerli mazereti ve velinin başvurusu üzerine, okul yönetimi bir ders yılı içinde öğrenciye 15 güne kadar izin verebilir (m. 18/3-d).
• Ortaokulda eğitim öğretim yılında özürsüz 20 gün ve üzeri devamsızlık yapan, Türkçe dersinden yıl sonu puanı 70’ten veya herhangi bir dersten 50’den az olan öğrencilerin sınıf geçmesine ya da tekrarına, ikinci dönemin son haftasında şube öğretmenler kurulu karar verir; gerekçeli karar tutanağa yazılır ve veli bilgilendirilir (m. 31/2-b). Aynı değişiklikle 20 gün ve üzeri özürsüz devamsızlık yapan öğrencilerden kurul kararıyla sınıf geçenlere teşekkür ve takdir belgesi verilmeyeceği hükme bağlanmıştır (m. 53/4).

Lisede devamsızlık. Özürsüz devamsızlık süresi 10 günü, toplam devamsızlık 30 günü aşan öğrenci ders puanları ne olursa olsun başarısız sayılır ve durumu velisine yazılı bildirilir. Art arda iki gün özürsüz devamsızlık yapan öğrencinin durumu veliye bildirilir; devamsızlığın beşinci gününde de veli okula davet edilir ve nedenleri ortadan kaldırmak için ortak çalışma yapılır (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m. 36). Hastalık, yakın kaybı, tutukluluk veya koruma altında olma gibi özel durumlarda toplam devamsızlık sınırları farklıdır; örneğin birinci derece yakınını kaybeden öğrenciler için özürsüz devamsızlık 10 günü geçmemek kaydıyla toplam sınır 40 gündür.

Sınav sonuçlarına itiraz (lise). Sınav ve performans sonuçları, sınavın yapıldığı tarihi izleyen 10 iş günü içinde öğrenciye duyurulur ve e-Okul’a işlenir. Öğrencinin talebi hâlinde sınav evrakı ders öğretmeniyle birlikte bir defa daha incelenir. Veli, sonuçların ilanını izleyen 5 iş günü içinde yazılı olarak okul yönetimine itiraz edebilir; ilgili branştan, ders öğretmeni dışında en az iki öğretmenden oluşan komisyon 5 gün içinde dosyayı yeniden değerlendirir ve öğrencinin nihai puanı belirlenir (m. 49). Yani değerlendirme, itiraz hâlinde ders öğretmeninin dışındaki öğretmenlerce yeniden yapılır; bu, hem öğrenciyi hem de öğretmeni korur.

5. Okul güvenliği, akran zorbalığı ve şiddet

Yönetmelik, okulun yalnızca eğitim değil koruma görevi olduğunu açıkça yazar. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 158’inci maddesine göre yönetici ve öğretmenlerce; şiddete maruz kalan öğrencilerin, bağımlılık yapan maddelerden, cinsel istismar ve tacizden, çevre, okul çalışanları ve diğer öğrenciler tarafından fiziksel ve ruhsal olarak zarar görmeye karşı dedikodu, zorbalık, tehdit, sataşma ve onur kırıcı lakap takılmasından korunması için veli ve diğer kurumlarla iş birliği yaparak gerekli tedbirler alınır. İlköğretimde de güvenli okul ortamının sağlanması esastır; çalışanların ve öğrencilerin fiziki ve psikolojik şiddetten korunması için iletişim araçları ve güvenlik sistemlerinden yararlanılarak tedbir alınır (m. 78/2).

Akran zorbalığı, mevzuatta artık açıkça yaptırım gerektiren bir davranıştır: Lisede “tekrarlayan çeşitli davranışlarıyla başka bir öğrencinin sosyal veya duygusal gelişimini olumsuz yönde etkileyecek şekilde akran zorbalığı yapmak” okuldan kısa süreli uzaklaştırma sebebidir (m. 164/2-ö); ortaokulda benzer davranışların alışkanlık hâline getirilmesi kınama sebebidir (m. 55/1-b-15). Mağdur olan çocuğun velisi yazılı başvuruda bulunabilir ve rehberlik servisinin uygun görüşü hâlinde çocuk başka bir okula nakledilebilir (ilköğretim yönetmeliği m. 12/14); ortaokulda velinin yazılı talebi ve rehberlik servisinin gerekçeli raporuyla şube değişikliği de mümkündür (m. 11/7-c).

Velinin yapması gerekenler:

1. Olayı, tarih ve saat belirterek yazılı biçimde okul yönetimine bildirin; başvurunuzun kayıt numarasını ve tarihini alın. İsimsiz ve imzasız başvurular esas olarak işleme alınmaz (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m. 167).
2. Yaralanma varsa sağlık raporu alın; çocuğun yaşadıklarını yönlendirmeden dinleyin ve rehberlik servisinden destek isteyin.
3. Okul, yönetmelikteki sorumluluk ve süre kurallarına uygun davranmıyorsa sorunu ilçe millî eğitim müdürlüğüne taşıyın.
4. Suç oluşturabilecek bir fiil söz konusuysa (yaralama, tehdit, cinsel istismar gibi) Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunabilirsiniz.

Karşı tarafın da bir çocuk olduğu unutulmamalıdır. Türk Ceza Kanunu’nun 31’inci maddesine göre fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur, haklarında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na göre koruyucu ve destekleyici tedbirler uygulanır; 12-15 yaş grubunda ise fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği yeterince gelişmemişse ceza verilmez. Okul disiplini, çocuklar arasındaki bu tür olaylarda cezalandırmaktan çok onarıcı yöntemlere (rehberlik, arabuluculuk, çatışma çözme) öncelik verir. Okul malına zarar veren öğrencinin zararı velisine rızaen ödettirilir; ödeme yapılmazsa adli yargıda dava açılır (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m. 174; ilköğretim yönetmeliği m. 65).

6. Öğretmen ve yöneticiler hakkında başvuru yolları

Bir öğretmenin veya yöneticinin davranışının kanuna ve yönetmeliğe aykırı olduğunu düşünüyorsanız izleyebileceğiniz yollar farklı hukuk dallarındadır ve birbirini dışlamaz. Burada özenle belirtmek isteriz: Böyle bir şikâyet, çoğu zaman bir öğretmenin yıllarca süren emeğini zedeleyebilecek ağırlıktadır. Bu nedenle somut, belgeli ve dürüst olmak hem hakkın korunması hem de haksız ithamın önlenmesi bakımından önemlidir.

6.1 İdari ve disiplin yolu

Önce okul müdürlüğüne, çözülmezse ilçe veya il millî eğitim müdürlüğüne yazılı başvuru yapılır; gerektiğinde eğitim müfettişleri tarafından inceleme veya soruşturma yürütülür. Devlet memuru olan öğretmen ve yöneticiler için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125’inci maddesi; uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma yaptırımlarını sayar. Hangi fiile hangi yaptırımın uygulanacağı kanunda tek tek gösterilmiştir ve disiplin amirleri ile kurulların kararı gerekçelidir. Velinin bu süreçteki hakkı, başvurusunun sonucunun kendisine bildirilmesini istemektir (3071 sayılı Kanun’a göre 30 gün).

6.2 Ceza yolu ve soruşturma izni

Çocuğa fiziksel veya psikolojik şiddet, tehdit, hakaret, eziyet ya da cinsel istismar gibi fiiller Türk Ceza Kanunu’nda suçtur (örneğin m. 86 kasten yaralama, m. 96 eziyet, m. 106 tehdit, m. 125 hakaret, m. 103 çocukların cinsel istismarı). Bu tür bir iddiada Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.

Kamu görevlisi olan öğretmen ve yöneticilerin görevleri sebebiyle işledikleri iddia edilen suçlarda ise 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uygulanır. Bu kanun, öğretmenleri haksız ihbarlardan korumak üzere bir ön filtre getirmiştir:

• Soruşturma izni, ilçede görevli kamu görevlileri için kaymakamdan, ilde ve merkez ilçede görevliler için validen alınır (m. 3).
• İhbar ve şikâyetin soyut ve genel olmaması, kişi ve olayın belirtilmesi, iddiaların ciddî bulgu ve belgelere dayanması ve dilekçede doğru ad, soyad, imza ve adres bulunması zorunludur; bu şartları taşımayan başvurular işleme konulmaz (m. 4).
• İzin vermeye yetkili merci bir ön inceleme yaptırır (m. 5) ve karar için kural olarak 30 gün (zorunlu hâllerde 15 gün daha) süresi vardır (m. 7).
• İzin verilmesine karşı ilgili memur, izin verilmemesine karşı Cumhuriyet başsavcılığı veya şikâyetçi, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içinde bölge idare mahkemesine itiraz edebilir (m. 9).
• Kanun, ağır cezayı gerektiren suçüstü hâlini genel hükümlere tabi tutar; disiplin hükümleri de saklıdır (m. 2).

Bir suçun görev ile ilişkili sayılıp sayılmadığı ve bu nedenle izin gerekip gerekmediği, olayın niteliğine göre uygulamada farklı değerlendirilebilen bir sorudur; bu yüzden dosyada başvuru yolunu önceden doğru belirlemek önemlidir. Dayanaksız ihbarın ise iftira (TCK m. 267) suçu gibi sonuçları olabileceği de unutulmamalıdır.

6.3 Tazminat yolu

Devlet okulunda öğretmen veya yönetici kaynaklı bir zarar doğduysa, Anayasa’nın 129/5. maddesi gereği kural olarak Millî Eğitim Bakanlığı aleyhine tam yargı davası açılır. İdari yargı içtihadında okuldaki öğrencilerin gözetimi, idarenin yükümlülüğü sayılır: Öğrencinin denetimsiz bırakılması, okul bahçesi, laboratuvar ya da spor alanındaki güvenlik eksikliği, tehlikeli bir durumda gerekli önlemin alınmaması, “hizmet kusuru” olarak değerlendirilebilir ve idarenin maddi ve manevi tazminat sorumluluğunu doğurur. Kusurun ve zararın ispatı için olay tutanakları, sağlık raporları, kamera kayıtları ve tanıklar belirleyicidir. Özel okullarda ise zarar adli yargıda sözleşme ve haksız fiil hükümlerine göre talep edilir.

7. İdari yargıda açılabilecek davalar ve süreler

Devlet okullarının işlem ve eylemlerine karşı açılacak davalar idari yargıda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’na göre görülür. Dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı süre yoksa idare mahkemelerinde altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (m. 7). Tatil günleri sürelere dâhildir; son gün tatile rastlarsa süre izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (m. 8).

Tek hâkimle görülen davalar. 31 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesiyle 2576 sayılı Kanun’un 7’nci maddesi yeniden düzenlenmiştir. İlköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri hakkında tesis edilen uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuranlar hariç disiplin cezası ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine karşı açılan davalara idare mahkemesinde tek hâkim bakar. Bu değişiklik, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılan davalara uygulanır (geçici madde 1). Bu kapsamın dışında kalan davalar bakımından genel görev ve kompozisyon kuralları uygulanır.

Yürütmenin durdurulması. İdari davanın açılması, işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse, gerekçe göstererek yürütmeyi durdurabilir (İYUK m. 27/2). Örneğin okul değiştirme cezasında çocuğun yıl ortasında okuldan ayrılmasının telafisi güç bir zarar sayılıp sayılmayacağı, olayın koşullarına göre değerlendirilir.

Mahkemenin neye baktığı. İptal davasında idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğu denetlenir. Okul disiplini davalarında en sık incelenen konular şunlardır: (1) Cezanın dayanağı fiil yönetmelikte sayılmış mı; (2) savunma alındı mı ve çağrı usulüne uygun yapıldı mı; (3) kurulun oluşumu, karar süresi ve onay mercii usule uygun mu; (4) ceza ile fiil arasında ölçülülük var mı, çocuğun yaşı, üstün yararı ve tahrik edici unsurlar değerlendirilmiş mi, bir alt ceza imkânı düşünülmüş mü; (5) tebliğ usulü ve itiraz hakkı bildirilmiş mi.

Diğer yollar. İdari yargı yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılabilir (6216 sayılı Kanun’a göre başvuru süresi, başvuru yollarının tüketildiği kararın tebliğinden itibaren 30 gündür). Ayrımcılık iddiaları için (örneğin engelli bir çocuğun kaynaştırma eğitiminden yararlandırılmaması) Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’na (TİHEK) başvuru da mümkündür. Yanlış yargı koluna açılan dava, görevsizlik kararı kesinleştikten sonra otuz gün içinde doğru yargı yerinde yeniden açılabilir (İYUK m. 9).

8. Özel okullar

Özel okullarda öğrencinin disiplin hukuku, aynı yönetmeliklere (özel liseler için Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği, özel ilkokul ve ortaokullar için Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği) tabidir. Eklenen unsur, veli ile okul arasındaki eğitim öğretim sözleşmesidir. Sözleşme, okulun yönetmelikteki kurallara uygun biçimde davranışlarını, ücreti ve iade koşullarını belirler. 5580 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesine göre öğrenim ücreti ve diğer ücretler her yıl kurumlarca tespit edilerek ocak ayından itibaren en geç mayıs ayında ilan edilir ve ücretlerin esasları yönetmelikle düzenlenir. Kanun, ayrıca öğrenci sayısının en az yüzde üçü kadar ücretsiz öğrenci okutma zorunluluğu getirir.

Ücret iadesi ve sözleşmenin sona ermesi konusunda Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde, öğretim yılı başlamadan ayrılma ile yıl içinde ayrılma hâlleri için ayrı kurallar vardır; sözleşme hükümleri bu kurallara aykırı olamaz. Sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar (ücret, iade, cezai şart) uyuşmazlık tutarına göre tüketici hakem heyetinde veya tüketici mahkemesinde görülür. Bakanlık mevzuatına göre alınan işlemler (örneğin okulun denetimi) idari yargının konusudur. Bu ayrım karışabileceği için başvuru yolunu belirlemeden önce uyuşmazlığın hukuki niteliğini tespit etmek ve gerekirse görevsizlik hâlinde 30 günlük kurtarma süresini hatırlamak yararlıdır.

9. Karşılaştırmalı bakış: başka ülkelerde okul disiplini ve çocuğun hakları

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ek 1 No’lu Protokol’ün 2’nci maddesi, kimsenin eğitim hakkından yoksun bırakılamayacağını söyler. Campbell ve Cosans / Birleşik Krallık (1982) kararında Mahkeme, okullarda bedensel cezanın uygulanmasına ilişkin ailelerin felsefi inançlarının eğitim hakkı bakımından dikkate alınması gerektiğini vurgulamıştır. Ali / Birleşik Krallık (2011) kararında ise okulun disiplin yetkisinin meşru olduğu, ancak uzaklaştırmanın adil bir usulle ve çocuğun eğitimini sürdürmesini mümkün kılacak şekilde uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Bu ilkeler, Türk yönetmeliğindeki savunma alınması, bir alt ceza takdiri ve devamsızlıktan sayılmama gibi güvencelerin arkasındaki mantıkla örtüşür.

Almanya. Okul hukuku eyaletlerin (Länder) yetkisindedir; ancak eyalet okul kanunlarında genel olarak tedbirler kademelidir: önce pedagojik tedbirler (görüşme, uyarı), sonra düzen tedbirleri (Ordnungsmaßnahmen) uygulanır ve ağır tedbirlerden önce öğrenci ile velinin dinlenmesi ilkesi benimsenir. Türkiye’deki kademeli yapı ve savunma alınması bu çizgiye benzer.

Fransa. Eğitim Kanunu (Code de l’éducation) uyarı, kınama ve geçici veya kesin uzaklaştırma gibi yaptırımları sıralar; daha ağır yaptırımlarda disiplin kurulu (conseil de discipline) devreye girer ve öğrenci ile yasal temsilcisi dinlenir. Türkiye’deki okul ve ilçe-il disiplin kurulları ile ilkeyi paylaşır.

İngiltere. Kalıcı uzaklaştırma (permanent exclusion) kararlarında okul yönetim kurulu incelemesi ve bağımsız inceleme paneli yolu vardır; veli bu aşamalarda dinlenme hakkına sahiptir. Türkiye’de ise idari itiraz kuralları kurullar eliyle yürür, ardından idari yargı denetimi devreye girer.

Bu karşılaştırmalar, Türk düzeninin tek başına olmadığını göstermesi bakımından önemlidir: Çocuğun hak ve yararını gözeten, okulun düzen ve disiplin yetkisini de koruyan bir denge, birçok hukuk sisteminin ortak noktasıdır.

10. Dava veya resmî başvuru öncesi kısa kontrol listesi

• Tebliğ tarihini yazın. Pek çok sürenin (5 iş günü, 60 gün) başlangıcı tebliğ tarihidir. Dilekçeleri tarih ve kayıt numarasıyla saklayın.
• Belgeleri toplayın. Disiplin kurulu kararı, savunma tutanakları, tebellüğ belgesi, karne, e-Okul çıktıları, rehberlik raporu, sağlık raporu, yazışmalar. Dosyaya ulaşmak için bilgi edinme hakkını kullanın.
• Çocuğunuzun görüşünü alın. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 12’nci maddesi, çocuğun kendisini ilgilendiren konularda görüşünü ifade etme hakkını güvence altına alır. Ancak çocuğu hukuki sürecin içine gereğinden fazla çekmemeye dikkat edin.
• Sosyal medyada paylaşım yapmayın. Öğretmen, yönetici veya başka bir öğrenci hakkında ismen paylaşım hem çocuğunuzun hem sizin sorumluluğunuzu doğurabilir ve çözümü zorlaştırır.
• Okulla kapıyı kapatmayın. İdari yargıda bile kazanılan bir dava, çocuğun okulda bir yıl daha geçireceği ortamı iyileştirmeyebilir. Mümkünse rehberlik servisi, arabuluculuk ve okul yönetimiyle uzlaşma yollarını önce deneyin.
• Süreleri ayrı ayrı takip edin. Yönetmeliğin 5 iş günlük idari itiraz süresi ile İYUK’taki 60 günlük dava süresi birbirinden ayrıdır. İdari itirazın dava süresine etkisi dosyaya göre değerlendirilir; bu yüzden süreleri kaçırmamak için her ikisini de takvime işleyin.

Sonuç

Okul, çocuklarımızın hem bilgiyi hem de hayatı öğrendiği yerdir. Orada çalışan öğretmen ve yöneticilerimiz, çocuklarımızın güvenliğini ve gelişimini ailelerle birlikte omuzlayan kişilerdir. Mevzuat, bu ortak sorumluluğu iki yönlü kurmuştur: Öğrencinin eğitim hakkı, savunma hakkı, üstün yararı ve korunması; öğretmenin ve okulun ise düzen sağlama, kurallar koyma ve haksız ithamlardan korunma güvencesi vardır. Konuşarak çözülemeyen nadir durumlarda, hak arama yollarının sürelerle ve usullerle çerçevelenmiş olması, bu dengeyi korur.

Çocuğunuzun okuldaki bir disiplin kararı, devamsızlık veya sınıf geçme meselesi, güvenlik ya da zorbalık olayı ya da özel okul sözleşmesiyle ilgili bir sorunla karşılaştıysanız, dosyanızı birlikte değerlendirmek ve süreleri doğru hesaplamak için büromuzla iletişime geçebilirsiniz. Ceza ve idare hukukunu ilgilendiren başka başlıklarda da 12. Yargı Paketi yazımıza göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

• Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (m. 36, 49, 157-175, 192-196)
• Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, 28.07.2026 tarihli Resmî Gazete (sayı 33323) değişikliği dâhil (m. 11, 12, 18, 31, 51-65, 78)
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (m. 7-13, 27)
• 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun (m. 2-9)
• 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu (m. 13)
• 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.07.2026, sayı 33326 (m. 4; 2576 sayılı Kanun m. 7)
• Anayasa m. 42, 74, 125, 129; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 125; 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun; 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 31, 86, 96, 103, 106, 125, 267; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu; 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun; Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m. 3, 12, 19, 28; AİHS Ek 1 No’lu Protokol m. 2

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat sık değişmektedir; her olayın koşulları farklıdır ve süreler kesindir. Somut uyuşmazlık için bir avukattan destek alınması önerilir.