Birleşik Krallık’ta Yaşayan Türkler İçin Türkiye’deki Hukuki İşlemler: Vekâletname, Miras ve Apostil Rehberi

Birleşik Krallık’ta yaşayan Türk kökenli aileler için Türkiye’deki mal varlığına ilişkin işlemler, ortak hukuk (common law) sistemi ile Türk medeni hukuk sisteminin farklılığı nedeniyle ayrı bir dikkat gerektirir. Vasiyet özgürlüğü, mirasçılık belgesinin biçimi ve apostil usulü gibi konularda iki ülke arasında belirgin farklar vardır.

Özet

• Birleşik Krallık’ta düzenlenen belgelerin Türkiye’de kullanılabilmesi için genellikle apostil ve Türkiye’de yeminli tercüme gerekir.
• Vekâletname Türk temsilciliğinde veya yerel noterde düzenlenebilir; yetkilerin açıkça yazılması gerekir.
• Birleşik Krallık’ye özgü mirasçılık belgeleri Türkiye’deki kurumlarca doğrudan kabul edilmeyebilir.
• Türkiye’deki taşınmazlar bakımından Türk hukuku uygulanır.
• Mirası reddetme gibi sürelerin kısa ve kesin olduğu unutulmamalıdır.

Türk temsilcilikleri ve vekâletname

Birleşik Krallık’ta Londra’daki başkonsolosluk ve diğer Türk temsilcilikleri, vekâletname ve nüfus işlemleri için başvuru noktalarıdır. Yaşadığınız bölgenin hangi temsilciliğin yetki alanında olduğunu ve randevu usulünü temsilciliklerin resmî duyurularından kontrol edin.

Vekâletnamede hangi yetkilerin bulunması gerektiğini vekaletname örneği hazırlama aracımızdan görebilir; konsolosluk usulü için konsoloslukta vekâletname rehberimize bakabilirsiniz. Mirası kabul, ret, feragat, taşınmaz satışı ve paylaşım gibi önemli işlemlerin yetkisi açıkça yazılmalıdır.

Belge, apostil ve tercüme

Birleşik Krallık’ta apostil, dışişleri bakanlığına (FCDO) bağlı Legalisation Office tarafından verilir. Noter belgeleri ve resmî kayıtlar için, belgenin apostile uygun hâle gelmesi bakımından önce uygun makamın onayından geçmesi gerekebilir; güncel usul resmî kaynaklardan kontrol edilmelidir.

Türkiye’de kullanılacak tercümelerin genellikle Türkiye’de yeminli tercümana yaptırılıp noterce tasdik edilmesi beklenebilir; bazı kurumlar yurt dışında yapılan tercümeyi kabul etmeyebilir. İşlem yapılacak kuruma önceden sormak, belgelerin ikinci kez hazırlanmasını önler.

Miras ve mülkiyet işlemlerinde Birleşik Krallık’ya özgü noktalar

Birleşik Krallık hukuku, miras bırakana geniş bir vasiyet özgürlüğü tanır ve Türk hukukundaki gibi katı bir saklı pay sistemi içermez. Mirasçılık belgesi yerine vasiyetnamenin onaylandığını gösteren mahkeme tasdiki (grant of probate) veya vasiyet yoksa yönetici atama belgesi (letters of administration) kullanılır. Birleşik Krallık’taki bir vasiyetnamede tüm mal varlığı tek kişiye bırakılmış olsa bile, Türkiye’deki taşınmazlar Türk hukukuna tabi olduğundan Türk hukukundaki saklı pay kuralları gündeme gelebilir.

Birleşik Krallık, Avrupa Birliği Miras Tüzüğü kapsamında değildir; bu nedenle AB üyesi ülkelerdeki mutad mesken esaslı yaklaşım doğrudan uygulanmaz.

En sık yapılan işlemler

• Türkiye’deki mirasın tespiti ve intikal: yurt dışında ölen yakının mirası
• Banka hesapları ve yatırımlar: Türkiye’deki hesaplar miras kaldıysa
• Ev ve arsa satışı: yurt dışından Türkiye’deki evi satmak
• Hisseli mirasın paylaşımı: ortaklığın giderilmesi davası

Tüm rehberlerimize yurt dışında yaşayan Türkler için hukuki rehber sayfasından ulaşabilirsiniz.

Pratik kontrol listesi

• Kimlik ve nüfus belgelerinde ad, soyadı ve doğum tarihi yazımlarının tutarlı olduğundan emin olun.
• Belgeleri apostil ve tercüme gerekliliğine göre sıraya koyun; hangi belgenin hangi kurumda isteneceğini önceden öğrenin.
• Vekâletnamede yetkileri işleme göre ayrı ayrı yazın.
• Süreleri takvime işleyin ve vekille düzenli iletişim kurun.

Sık sorulan sorular

Birleşik Krallık’taki vasiyetnamem Türkiye’deki mal varlığım için geçerli olur mu?

Vasiyetin şekli ve içeriği Türk hukukuna uygunluk bakımından ayrıca incelenir. Türkiye’deki taşınmazlar Türk hukukuna tabi olduğundan, saklı pay kuralları vasiyetin uygulanabilirliğini sınırlayabilir. Türkiye’de mal varlığı bulunanların vasiyetlerini bu açıdan gözden geçirmesi önerilir.

Türkiye’ye gelmeden miras ve tapu işlemlerini tamamlayabilir miyim?

Birçok işlem, uygun kapsamlı bir vekâletname ile vekil aracılığıyla yürütülebilir. Ancak hangi işlemin vekille yapılabileceği ve hangi belgenin isteneceği işleme ve kuruma göre değişir.

Süreler yurt dışında olmam nedeniyle uzar mı?

Genel olarak hayır. Mirası reddetme, itiraz ve cevap süreleri gibi birçok süre, yurt dışında bulunmanızdan bağımsız olarak işler; bu yüzden ilk günlerde dosyanın değerlendirilmesi önemlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama değişebilir; somut durumunuz için ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.